Przepadek pojazdu jako konsekwencja jazdy
w stanie nietrzeźwości. Sprawa karna.
Ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 2600) do Kodeksu karnego dodano art. 44b, który w przewiduje przepadek pojazdu mechanicznego. Powyższe uregulowanie weszło
w życie z dniem 14 marca 2024 roku. Jeżeli czeka Cię sprawa karna, zapoznaj się z poniższym artykułem, by dowiedzieć się, kiedy sąd może orzec o przepadku pojazdu. Szerszy opis usług z zakresu prawa karnego znajdziesz tu: Prawo karne.
Przepadek pojazdu.
Zgodnie z art. 44b § 1 kodeksu karnego, w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym. Niekiedy sąd ma tylko możliwość orzeczenia takiego przepadku. W innych sytuacjach sąd zobligowany jest zawrzeć rozstrzygnięcie o przepadku w wyroku. Wynika z tego, że nie każda sprawa karna może skończyć się orzeczeniem przepadku pojazdu.
Co w sytuacji, gdy pojazd nie stanowi naszej własności?
Niejednokrotnie, prowadzony pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy. Taką sytuację przewidział § 2 zacytowanego artykułu, wskazując, że jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek równowartości pojazdu.
Przepadek równowartości pojazdu.
Podkreślić należy, że za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a w razie braku polisy – średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych, bez powoływania w tym celu biegłego.
Powyższe uregulowanie może w przyszłości powodować istotne komplikacje, ponieważ – co do zasady – to na sądzie będzie spoczywać obowiązek samodzielnej „wyceny” pojazdu.
Sytuacje nietypowe - szczególne cechy pojazdu.
Jednakże, zgodnie z art. 44b § 3 kodeksu karnego, jeżeli ustalenie średniej wartości rynkowej pojazdu odpowiadającego pojazdowi, o którym mowa w § 1, w sposób określony w § 2 nie jest możliwe ze względu na szczególne cechy tego pojazdu, zasięga się opinii biegłego.
Czy każda sprawa karna skończy się orzeczeniem przepadku pojazdu?
Wykonywanie czynności zawodowych lub służbowych polegających na prowadzeniu pojazdu, pojazdem, który nie stanowi własności sprawcy.
W sytuacji, gdy mamy do czynienia ze sprawcą, który prowadzi niestanowiący jego własności pojazd mechaniczny wykonując czynności zawodowe lub służbowe, które polegają na prowadzeniu pojazdu na rzecz pracodawcy, wówczas nie orzeka się przepadku pojazdu mechanicznego ani przepadku jego równowartości. Zgodnie z art. 44b § 4, w takiej sytuacji sąd orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Wykonywanie czynności zawodowych lub służbowych polegających na prowadzeniu pojazdu, pojazdem, który nie stanowi własności sprawcy.
Zgodnie z art. 44b § 5 kodeksu karnego, przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego jest niemożliwe lub niecelowe z uwagi na jego utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie.
Za jakie przestępstwa grozi przepadek pojazdu?
Spowodowanie katastrofy w komunikacji, sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji oraz spowodowanie wypadku komunikacyjnego w warunkach obostrzenia karalności.
W przypadku skazania za przestępstwa wymienione w art. 178 § 1 i 1a kodeksu karnego w warunkach (tj. spowodowanie katastrofy w komunikacji, sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji, spowodowanie wypadku komunikacyjnego w warunkach obostrzenia kary, z uwagi na znajdowanie się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegnięcie z miejsca zdarzenia lub spożywanie alkoholu lub zażycie środka odurzającego po popełnieniu czynu określonego w art. 173 § 1 lub 2, art. 174 lub art. 177 § 1, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego) sąd może orzec przepadek. Jednakże, jeżeli zawartość alkoholu w organizmie była wyższa niż 1 promil we krwi lub 0,5 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, sąd orzeka przepadek.
Art. 178a § 1 i 4 kodeksu karnego.
Zasadniczo, obligatoryjnie orzeka sąd przepadek, w razie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 lub 4 (tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dokonania tego czynu będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub dopuszczenie się jazdy w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo). Jednakże, jeżeli zawartość alkoholu była niższa niż 1,5 ptomila we krwi lbu 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia sąd nie ma obowiązku orzeczenia przepadku. Ponadto, sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Zapraszamy do kontaktu.
W celu zasięgnięcia porady prawnej bądź reprezentacji (obrony) w sprawie, w której może grozić przepadek pojazdu bądź jego równowartości, zapraszamy do kontaktu. Adwokat Artur Magnuszewski – Strona główna.
